Κυριακή, 27 Αυγούστου 2017

Linux: Γιατί δεν έχει γίνει ακόμα mainstream και πως μπορεί να γίνει;



Το Linux είναι ένα λειτουργικό σύστημα που υπάρχει από το 1991 και από τότε μέχρι σήμερα έχει αλλάξει σε τέτοιο βαθμό που να μην έχει καμία σχέση με την αρχική του μορφή. Όμως αρχικά να ξεκαθαρίσουμε τι εννοούμε με τον όρο Linux. 

Τεχνικά, με τον όρο Linux εννοούμε τον πυρήνα του λειτουργικού συστήματος. Εκείνο το πρόγραμμα δηλαδή που μας δίνει την δυνατότητα να κάνουμε χρήση των δίσκων, πληκτρολογίων, ποντικιών αλλά και το πρόγραμμα που διαχειρίζεται τη μνήμη του υπολογιστή μας καθώς και πολλά άλλα. Εμείς ως χρήστες δεν καταλαβαίνουμε τίποτα από αυτά που κάνει. Αν το φέρναμε στα μέτρα του ανθρώπινου συστήματος είναι το κομμάτι εκείνο του εγκεφάλου που ορίζει τους χτύπους της καρδιάς, την αναπνοή κλπ.

Όμως στην καθημερινή μας συζήτηση με τον όρο Linux εννοούμε το πλήρες λειτουργικό σύστημα, τον συνδυασμό δηλαδή των προγραμμάτων του χρήστη (πχ. Libre Office, K3B, Chrome κλπ) με τον Kernel (τον πυρήνα που λέγαμε πριν). Αν και δεν είναι δόκιμος ο όρος αυτός είναι μια εύκολη και γρήγορη προσέγγιση ώστε σε μια συζήτηση να καταλαβαίνουμε για το τι πράγμα μιλάμε. Αν θέλαμε να είμαστε πιο σωστή θα έπρεπε να πούμε Gnu Linux αλλά ο προφορικός λόγος είναι πολύ γρήγορος για να συνηθίσει αυτές τις ιδιοτροπίες.

Αφού λοιπόν ξεμπερδέψαμε με τον όρο Linux και καταλήξαμε στην έννοια του πλήρες λειτουργικού συστήματος ας δούμε, σύμφωνα με την δικιά μου γνώμη, γιατί δεν έχει γίνει το βασικό σύστημα σε περισσότερους υπολογιστές ακόμα και αν έχουν περάσει 16 χρόνια από την δημιουργία του.

1. Packages: Η πρώτη Linux διανομή που χρησιμοποίησα ήταν ένα Mandrake που είχα βρει στο περιοδικό RAM. Σε αυτή τη διανομή για να κάνεις εγκατάσταση ένα πρόγραμμα έπρεπε να καταβάσεις πακέτα RPM. Όταν μερικούς μήνες μετά αποφάσισα να παίξω με Slackware για να κάνω εγκατάσταση προγράμματα έπρεπε να βρω το Source Code και να το κάνω Compile. Όταν πέρασα σε διανομή Ubuntu ήταν τα πακέτα DEB.

Εκεί που θέλω να καταλήξω είναι πως ανάλογα με την διανομή ο τρόπος εγκατάστασης νέων προγραμμάτων αλλάζει. Μπορεί για κάποιον έμπειρο να μην είναι κάτι δύσκολο να κατανοήσει όμως όταν κάποιος κάνει την μετάβαση από τα one-click-away προγράμματα των Windows σε κάτι που θα τον βάλει να ψάξει κάθε φορά τι πρέπει να βρει για να κατεβάσει είναι εύκολο να τον κάνει να παραιτηθεί.

Σε αυτό το σημείο να πω πως έχουν γίνει φοβερές βελτιώσεις. Κάποτε θυμάμαι κατέβαζα το x πακέτο, πήγαινα να το κάνω εγκατάσταση μόνο και μόνο για να μου ζητήσει dependencies σε άλλο πακέτο και η αναζήτηση άρχιζε πάλι από την αρχή. Ευτυχώς αυτό έχει σταματήσει χάρη κυρίως των packet managers όμως ακόμα έχουμε το θέμα τον repos. Αν το πρόγραμμα που θέλεις δεν υπάρχει ο χρήστης πρέπει να πληκτρολογήσει εντολές. Και μπορεί, όπως είπα και πριν, να μην είναι κάτι δύσκολο για έναν έμπειρο χρήστη όμως ο χρήστης των Windows δεν έχει μάθει να χρησιμοποιεί εντολές.

Λύση: Μπορεί η δύναμη του Linux να είναι η ελευθερία και η δυνατότητα να μπορεί ο καθένας να κάνει τις αλλαγές που θέλει όμως πρέπει να υπάρξει ένας και μόνο ένας τρόπος για την εγκατάσταση προγραμμάτων σε Linux. Ένας τύπος πακέτου, με όλα τα dependencies ενσωματωμένα ώστε να διευκολύνει τον χρήστη.

2. Filesystem: Μα δεν είναι κοινό το filesystem σε όλες τις διανομές Linux; Όχι στο 100%. Η μια διανομή Linux μπορεί να αποφασίσει πως θέλει κάποια config αρχεία ή κάποιος φακέλους της σε σημείο /etc ενώ ή άλλη στο /etc/files. Αυτό το πρόβλημα έρχεται σε συνδυασμό με το προηγούμενο και το ενιαίο σύστημα packaging. Όταν ξέρεις που πρέπει να βάλεις το κάθε αρχείο τότε το να φτιάξεις ένα script που να το κάνει αυτό είναι εύκολο. Όταν όμως πρέπει να  μυρίζεις τα νύχια σου για το που μπορεί η x διανομή να έχει καταχωνιάσει τον φάκελο στον οποίο πρέπει να μπει το συγκεκριμένο αρχείο είναι δύσκολο.

Λύση: Ένα και μόνο ένα σύστημα αρχείων. Να ξέρουμε όλοι που είναι τι και να μην ψάχνουμε κάθε φορά στο internet να βρούμε που είναι το αρχείο που πρέπει να παραμετροποιήσουμε.

3. X.Org: Το X.Org είναι ο server που δίνει την δυνατότητα να έχουμε γραφικό περιβάλλον στο Linux. Και που είναι το πρόβλημα με αυτό μπορεί να ρωτήσει κάποιος. Το X.Org είναι ένας server 13 χρόνων ο οποίος για να μπορεί να δουλεύει σήμερα έχει προσθαφαιρέθεί μεγάλο κομμάτι κώδικα. Μάλιστα, η nVidia στους drivers της δεν το χρησιμοποιεί καθόλου.

Λύση: Το Wayland είναι ο αντικαταστάτης του και εδώ και χρόνια περιμένουμε την αντικατάσταση. Γιατί δεν έχει γίνει ακόμα. Δεν είναι και εύκολο να αλλάξεις ολόκληρη τη δομή του συστήματος μέσα σε μια νύχτα. Οπότε πρέπει να περιμένουμε....

4. PC Games: Ο σημαντικότερος λόγος που μεγάλο ποσοστό των Power users δεν πάνε ποτέ σε Linux είναι τα παιχνίδια. Αν έχεις ξοδέψει 2000 ευρώ σε ένα μηχάνημα θέλεις να παίξεις τον νεότερο τίτλο σε 4K ανάλυση με 60 fps. Όμως σε Linux συστήματα το παιχνίδι που θέλεις να παίξεις μπορεί να μην υπάρχει αλλά και ακόμα αν υπάρχει μπορεί να μην παίζει τόσο καλά. Μπορεί βέβαια να υπάρχουν λύσεις τύπου Wine ή Steam αλλά στην πρώτη περίπτωση εύχεσαι να παίζει στο σύστημα σου και στη δεύτερη εύχεσαι να οι developers να έχουν κάνει τον extra κόπο (δηλαδή να έχουν ξοδέψει χρήμα) για να φτιάξουν optimized το παιχνίδι σε Linux.

Λύση: Δυστυχώς εγώ δεν βλέπω κάποια λύση σε αυτό. Η ελεύθερη αγορά έχει κρίνει πως τα Windows είναι για παιχνίδια και αφού δεν υπάρχει κόσμος για να παίξει παιχνίδια σε Linux τότε δεν θα δούμε Power users / Gamers στην Linux πλατφόρμα. Μια, ας την πούμε ουτοπική λύση είναι να γραφτούν βιβλιοθήκες ανώτερες του DirectX που να χρησιμοποιούν τις κάρτες γραφικών καλύτερα απ' ότι τα Windows. Όμως δεν φτάνει να βρεθούν 10 προγραμματιστές να το κάνουν αυτό. Πρέπει και οι εταιρείες που βγάζουν κάρτες γραφικών να δώσουν τους βέλτιστους Drivers για Linux.

5. GUI: Το Linux έχει την ευκολία να έχει πολλά και διαφορετικά γραφικά περιβάλλοντα. Αυτό ακριβώς είναι και η αδυναμία του. Οι χρήστες των Windows έχουν ταυτίσει τα Windows με την taskbar, το κουμπί start και παράθυρα με συγκεκριμένη δομή. Μπορεί από έκδοση Win σε έκδοση Win να υπάρχουν αλλαγές όμως η γενική ιδέα είναι ίδια. Στο Linux έχουμε Gnome, Cinnamon, Unity, XFCE και ένα σωρό άλλα. Η ταύτιση ενός GUI με το λειτουργικό μπορεί να μην φαίνεται αρχικά σαν κάτι σημαντικό όμως είναι η τελική αντίληψη του καταναλωτή / χρήστη. Το να συνδέσεις ένα προϊόν με ένα λογότυπο ή μια εικόνα είναι σημαντικό σε ψυχολογικό επίπεδο.

Λύση: Και πάλι είναι απλή και την ίδια στιγμή αδύνατη. Ένα κοινό αρχικό GUI για όλους με την δυνατότητα να αλλάξεις σε οποιοδήποτε θέλεις μετά την εγκατάσταση.

6. Applications: Τα Windows, εκτός από παιχνίδια, έχουν Killer Apps για επαγγελματίες. Photoshop, Sony Vegas, MS Office. Θα μου πεις ναι αλλά και στο Linux έχεις εναλλακτικές λύσης. Και αυτή η φράση περιέχει έναν ακόμα σημαντικό λόγο που το Linux δεν έχει γίνει mainstream. Εναλλακτική λύση. Ποιος είπε πως ο χρήστης των Windows θέλει εναλλακτική λύση; Ο χρήστης των Windows θέλει μια killer app. Να μπορεί να κάνει κάτι σε Linux που να μην μπορεί να το κάνει σε Windows. Την μια εκείνη εφαρμογή που θα τον αναγκάσει, σε πρώτη φάση τουλάχιστον, να βάλει Linux σε ένα Virtual PC. 

Λύση: Για άλλη μια φορά είναι απλή και συνάμα σχεδόν αδύνατη. Κάποιος πρέπει να γράψει μια τέτοια εφαρμογή όμως για οικονομικούς λόγους δεν θα το κάνει μια μεγάλη εταιρεία που έχει τους πόρους να το κάνει. Έτσι λοιπόν περιμένουμε έναν μεσσία να το κάνει. Αδύνατο δεν είναι σίγουρα. Πριν μερικά χρόνια ήταν αδύνατο να υπάρξει ένα αξιόλογο λειτουργικό σύστημα που να μην το ελέγχει μια εταιρεία. Σήμερα υπάρχει το Linux. Θέλω να πιστεύω πως κάτι αντίστοιχο θα συμβεί και γι αυτή την killer app που θα το προβάλει....

Υπάρχουν ακόμα περισσότερα προβλήματα στο Linux που φυσικά δεν αναφέρω. Αυτά είναι τα προβλήματα που εγώ θεωρώ σημαντικά ώστε να αρχίσει να γίνεται mainstream ένα τέτοιο σύστημα. Μια γενικότερη καλή λύση θα ήταν εταιρείες και προγραμματιστές να κάνουν μια ετήσια συνάντηση ώστε να αποφασίζονται κάποια κοινά θέματα για την πορεία του Linux. Κάποια standards που ίσως θα έπρεπε να ακολουθούνται από όποια διανομή το επιθυμεί. Φυσικά όποια διανομή κάνει χρήση των standards θα μπορεί να το "διαφημίζει" στους χρήστες ώστε ο χρήστης να έχει μια γνώση πριν καν βάλει το σύστημα στον υπολογιστή του.

Όλα αυτά βέβαια αποτελούν επιστημονική φαντασία ενός μυαλού που αγαπάει αυτό το λειτουργικό σύστημα και θα ήθελε να το δει σε όλους τους υπολογιστές. Οπότε η γνώμη μου είναι απλά η γνώμη μου και τίποτα παραπάνω. 


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου