Πέμπτη, 26 Μαΐου 2016

Είναι το πτυχίο πανάκεια;


Αρκετοί από εμάς, μεγαλώνοντας ακούσαμε πολλές φορές να μας λένε πως πρέπει να έχουμε ένα πτυχίο. Πως αν δεν έχεις ένα πτυχίο στη ζωή σου δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Με αφορμή λοιπόν τις ψυχοφθόρες πανελλήνιες θα γράψω κι εγώ τη δικιά μου γνώμη, μέσα φυσικά από τις δικές μου εμπειρίες, για την σπουδαιότητα του περίφημου πτυχίου.

Τις περισσότερες φορές λοιπόν, όταν θέλει κάποιος εύκολα και γρήγορα να δείξει τα διαπιστευτήρια του στη κοινωνία απλά λέει "σπούδασα αυτό, σε εκείνο το πανεπιστήμιο και έχω αυτόν τον τίτλο". Αυτό τον κάνει αυτομάτως να ανήκει σε μια ανώτερη κλίμακα πολίτη, μορφωμένου με γνώσεις, έτοιμου να βάλει τα γυαλιά σε οποιονδήποτε δεν έχει μια απόδειξη των γνώσεων του. Είναι όμως έτσι; Για να δούμε μερικές περιπτώσεις ανθρώπων που άλλαξαν τον κόσμο χωρίς να έχουν κανένα απολύτως πτυχίο.

Nikola Tesla: Έδωσε στον σύγχρονο κόσμο το εναλλασσόμενο ρεύμα, την ασύρματη επικοινωνία και διαμόρφωσε τον τεχνολογικό πολιτισμό που ξέρουμε σήμερα. Τίτλος πτυχίου: Κανένας.
Bill Gates: Ιδρυτής της Microsoft, έφτιαξε ένα προϊόν που έφερε περισσότερο κόσμο κοντά στους υπολογιστές με την ευχρηστία του (Windows) και έγινε από τους πλουσιότερους ανθρώπους στο κόσμο. Τίτλος πτυχίου: Κανένας.
Steve Jobs: Συνιδρυτής της Apple, καινοτόμος στο marekting έκανε την Apple από της πιο γνωστές και πιο ανταγωνιστικές εταιρίες στο κόσμο. Τίτλος πτυχίου: Κανένας.
Abraham Lincoln: Ο 16ος πρόεδρος της Αμερικής, δεν πήρε ποτέ πτυχίο και συνέβαλε στην χειραφέτηση των μαύρων. Τίτλος πτυχίου: Κανένας
Thomas Edisson: Αυτοδίδακτος, εφηύρε τον φωνόγραφο τον ηλεκτρικό λαμπτήρα και πολλά άλλα. Τίτλος πτυχίου: Κανένας

Θα μπορούσα να συνεχίσω, αλλά νομίζω πως το πιάνουμε το νόημα. Ένα πτυχίο μπορεί να επιβεβαιώσει τις γνώσεις μας όμως δεν θα μας κάνει και επιτυχημένους. Το πόσο μορφωμένος είναι κάποιος και πόσο ταλαντούχος δεν το κρίνει ένα χαρτί και μια σφραγίδα. Από την άλλη όμως έχουμε και πολλούς επιτυχημένους πτυχιούχους. Κάτι απόλυτα φυσιολογικό αφού τους έχει δοθεί με μεγαλύτερη ευκολία πρόσβαση σε δραστηριότητες που χωρίς πτυχίο δεν θα μπορούσαν να έχουν. Δεν θα εμπιστευτείς έναν περιπτερά, που δεν έχει τελειώσει κάποια ιατρική σχολή, να δουλέψει σε ένα νοσοκομείο ως γιατρός ακόμα και αν έχει διαβάσει όλα τα ιατρικά εγχειρίδια που διδάσκονται σε ένα πανεπιστήμιο. Όπως και σε πολλές περιπτώσεις είναι δύσκολο να δεχθείς ως σωστή τη γνώμη ενός γιατρού όταν δεν έχει καμία εμπειρία στο πραγματικό κόσμο.

Και αυτό είναι το πραγματικό ζητούμενο. Η εμπειρία. Η γνώση είναι στο 99% εμπειρία και 1% διάβασμα κάποιου βιβλίου. Δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιος παίρνει το δίπλωμα οδήγησης όμως δεν έχει οδηγήσει ποτέ στη ζωή του. Θα τον εμπιστευτείς;  Επίσης δεν είναι λίγες οι φορές που έχω μιλήσει με γνωστούς και φίλους που έχουν lower και δεν μπορούν να προφέρουν σωστά μια αγγλική λέξη ή που δεν μπορούν να δουν μια αμερικάνικη σειρά χωρίς να έχει υπότιτλους. Από την άλλη εγώ δεν έχω lower και όλες τις αγγλόφωνες σειρές τις βλέπω χωρίς υπότιτλους. Και αυτό το καταφέρνεις με την εμπειρία και όχι με τα πτυχία.

Ακόμα και επαγγελματικά, υπάρχουν άνθρωποι που είναι προγραμματιστές και δουλεύουν για χρόνια ως προγραμματιστές χωρίς να έχουν τελειώσει μια σχετική σχολή. Είναι αυτοδίδακτοι και σε αρκετές περιπτώσεις έχουν περισσότερες γνώσεις στο προγραμματισμό και από κάποιον που μόλις τελείωσε μια σχολή πληροφορικής και κατέχει τον σχετικό τίτλο.

Για κάποιους βέβαια το να πάρεις ένα πτυχίο ή έναν μεταπτυχιακό τίτλο αποτελεί "αναβάθμιση" της προσωπικότητας τους. Και δεν κάνω πλάκα, έχω ακούσει να το λέει αυτό παλιός μου συμφοιτητής. Μήπως αν γεμίσεις έναν τοίχο με πτυχία σε κάνει περισσότερο μορφωμένο και καλύτερο άνθρωπο; Μπορεί ένα πτυχίο από μόνο του, να σε κάνει να μιλάς και να σκέφτεσαι σαν πολιτισμένος άνθρωπος; Στην ελληνική πολιτική για παράδειγμα υπάρχει ένα μεγάλο πλήθος παραμορφωμένων αμόρφωτων που για να μπορέσουν να κερδίσουν σημαντικές θέσεις μέσα στο κόμμα που υπηρετούν δηλώνουν και πράττουν πράγματα που μόνο ένας αμόρφωτος ουρακοτάγκος θα έκανε.

Ένα πτυχίο δεν σημαίνει, για μένα, απολύτως τίποτα. Πέρασα κι εγώ από τη "φοιτητική ζωή" και ξέρω πως αρκετές φορές ένα πτυχίο δεν συμβαδίζει με την ανάλογη γνώση που θα έπρεπε να έχει κάποιος με το σχετικό τίτλο που φέρει το πτυχίο του. Ένας φοιτητής πολλές φορές αντιγράφει, κομματικοποιείτε ή περνάει μαθήματα με κλάψα. Έχω ζήσει κατάσταση συμφοιτητή μου που δήλωσε για μεταπτυχιακό, χωρίς να έχει περάσει τα μαθήματα που έπρεπε (και συνεπώς χωρίς να πάρει και πτυχίο) και μετά κλαιγόταν στους καθηγητές να τον περάσουν "γιατί δήλωσε μεταπτυχιακό". Η αποδεδειγμένη γνώση δηλαδή που του εξασφάλιζε το πτυχίο του ήταν ένα ψέμα. Άλλη περίπτωση είναι και η ευκολία που κάποιοι φοιτητές περνούν τα μαθήματα όταν ανήκουν σε κάποια παράταξη στο πανεπιστήμιο ή ακόμα και η επί πληρωμή πτυχίο.

Δεν υπάρχουν όμως και πτυχία που ο τίτλος τους ανταποκρίνεται απόλυτα σε αυτόν που τον φέρει; Φυσικά, υπάρχουν άνθρωποι που για να αποκτήσουν το τίτλο τους δούλεψαν και μόχθησαν. Ο μόχθος αυτός ήταν και το πρώτο στάδιο της εμπειρίας τους. Δεν θα πω πως όλα τα πτυχία είναι "ψεύτικα" ούτε πως όλα τα πτυχία είναι αντιπροσωπευτικά αλλά ούτε και πως ένα πτυχίο σε κάνει περισσότερο ή λιγότερο μορφωμένο. Έχει να κάνει με τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά, τους στόχους του την προσωπικότητα του και το πόσο έχει μάθει να σκέφτεται και να κρίνει.

Για να καταλήξω λοιπόν, ας μην παθιαζόμαστε με ένα τίτλο πτυχίου, δεν μας κάνει ούτε περισσότερο αλλά ούτε και λιγότερο επιτυχημένους. Δεν μας κάνει ούτε λιγότερο ούτε περισσότερο μορφωμένους. Είναι ένα χαρτί με μια σφραγίδα. Η μόρφωση και η γνώση έρχεται από την ανάγκη μας να ταλαιπωρήσουμε τον εαυτό μας και να τον κάνουμε να αποκτήσει εμπειρίες, να θέσουμε ερωτήματα στον εαυτό μας που αμφισβητούν το ίδιο μας το status quo και να απαντήσουμε σε αυτά ακόμα και αν πρέπει να αποδημήσουμε αυτά που πιστεύαμε μέχρι τώρα. Το αν περάσεις σε κάποια σχολή ή αν πάρεις το πτυχίο σου δεν είναι η αρχή και το τέλος του κόσμου.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου